ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ»
ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ  ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ & ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ»
«ΣΤΟΧΑΣΤΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ & ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ»

Εαρινό Εξάμηνο 2024: Αίθουσα 002, Τρίτη 8:45 – 10:30 και εργαστηριακή άσκηση 10:30 – 11:30 (Έναρξη Τρίτη 20/2/2024)

Διδάσκων: Ομότιμος Καθηγητής Βασίλης Μάγκλαρης

Υποστήριξη: ΕΕΔΙΠ Μαίρη Γραμματικού, Δρ. Νίκος Κωστόπουλος, Υπ. Δρ. Δημήτρης Πανταζάτος

Course Outline in English is available here

Περιγραφή:

Επισκόπηση Αλγορίθμων Βελτιστοποίησης στη Μηχανική Μάθηση: Σχέση Μηχανικής Μάθησης (ML) και Τεχνητής Νοημοσύνης (AI). Επιβλεπόμενη, μη επιβλεπόμενη, ενισχυτική μάθηση. Διακριτικά (Discriminative) & Παραγωγικά (Generative) Μοντέλα, το ChatGPT (Chat Generative Pre-trained Transformer). Σύνολα δεδομένων Training, Validation & Testing Datasets. Linear & Logistic Regression

Νευρωνικά Δίκτυα, κανόνας του Hebb. Προσδιορισμός παραμέτρων με επιβλεπόμενη μάθηση, Rosemblatt’s Perceptron, Back-Propagation Algorithm

Μη Επιβλεπόμενη Μάθηση: K -Means Clustering, Ανάλυση Κυρίων Συνιστωσών (Principal Components Analysis – PCA), Self-Organizing Maps (SOM), Autoencoders

Βασικές Έννοιες Στατιστικής Μηχανικής στη Μηχανική Μάθηση: Αλυσίδες Markov, ταξινόμηση καταστάσεων, πιθανότητες μετάβασης, εξισώσεις Chapman – Kolmogorov, επαναληπτικότητα – παροδικότητα, αναλλοίωτες κατανομές, ασυμπτωτική συμπεριφορά

Μέθοδοι Monte Carlo προσομοίωσης αλυσίδων Markov, αλγόριθμος Metropolis – Hastings. Προσομοιωμένη Ανόπτηση (Simulated Annealing), δειγματοληψία Gibbs. Παραγωγικά Μοντέλα Μάθησης (Generative Models), Μηχανή Boltzmann, Restricted Boltzmann Machine (RBM), Δίκτυα Πεποίθησης Μεγάλου Βάθους (Deep Belief Nets – DBN)

Ενισχυτική Μάθηση και Δυναμικός Προγραμματισμός: Διαδικασίες Απόφασης Markov (Markov Decision Processes), κριτήριο βελτιστοποίησης Bellman (Bellman’s Optimality Criterion), αλγόριθμοι Δυναμικού Προγραμματισμού (Value & Policy Iteration algorithms). Προσεγγιστικές μέθοδοι δυναμικού προγραμματισμού, Temporal Difference (TD) & Q-Learning

Ενισχυτική Μάθηση για Δρομολόγηση στο Internet: Αλγόριθμος Bellman – Ford, Border Gateway Protocols (BGP)

Αλγόριθμοι Πυρήνα και Διαχωρισιμότητα Προτύπων: Θεώρημα του Cover, εφαρμογές σε Radial-Basis Function (RBF) Networks, Υβριδική Μάθηση, Support Vector Machines (SVM)

Μη-παραμετρικοί Ταξινομητές, ταξινόμηση σύμφωνα με γνωστές κλάσεις K γειτονικών στοιχείων μάθησης, K -Nearest Neighbors (KNN)

Στατιστική αξιολόγηση δυαδικής ταξινόμησης, Confusion Matrix, Receiver Operating Characteristics (ROC) & Area Under the Curve (AUC), Παραμετρική Πιθανοτική Ταξινόμηση – κανόνας Bayes, προσεγγιστικές μέθοδοι, αλγόριθμος Naïve Bayes

Δένδρα Αποφάσεων (Decision Trees): Αλγόριθμοι διαμόρφωσης CART (Classification And Regression Trees), Gini Index, Random Forests, αλγόριθμοι Bagging (Bootstrap & aggregating)

Αναδρομικά Νευρωνικά Δίκτυα (Recurrent Neural Nets – RNN): Μοντέλα Συσχετισμένης Μνήμης (Associative Memory ή Content Addressable Memory – CAM), δίκτυα Hopfield, RNNs & ακολουθιακά μοντέλα δεδομένων (time/character series, speech processing), δίκτυα Long-Short Term Memory (LSTM)

Επεξηγησιμότητα Τεχνητής Νοημοσύνης – eXplainable AI (XAI): Ορισμοί, Intrinsic & Model-Agnostic XAI Methods, PI (Permutation Feature Importance), SHAP (Shapley Additive exPlanations), LIME (Local Interpretable Model Agnostic Explanation)

Εργαστηριακές Ασκήσεις:

Στην Αίθουσα 2 της ΣΗΜΜΥ με χρήση εργαλείων – βιβλιοθηκών Python.

Προτεινόμενη Βιβλιογραφία:

  1. Simon Haykin, “Neural Networks and Learning Machines”, 3rd Edition, Pearson Education, 2009
  2. Simon Haykin, “Νευρωνικά Δίκτυα και Μηχανική Μάθηση”, 3η Έκδοση, Παπασωτηρίου, 2010
  3. Bernhard Mehlig, “Machine learning with neural networks”, Cambridge Univ. Press, 2021 https://arxiv.org/pdf/1901.05639.pdf  
  4. Μιχάλης Λουλάκης, “Στοχαστικές Διαδικασίες”, ΣΕΑΒ, 2015
  5. Βασίλης Μάγκλαρης, “Σημειώσεις Μαθήματος Συστήματα Αναμονής”, ΣΗΜΜΥ – ΕΜΠ, 2018 http://www.netmode.ntua.gr/courses/undergraduate/queues/documents/Queuing_Systems_2018.pdf 
  6. Kevin P. Murphy, “Machine Learning: A Probabilistic Perspective”, MIT Press, 2012
  7. Ian Goodfellow, Yoshua Bengio and Aaron Courville, “Deep Learning”, MIT Press, 2016 https://www.deeplearningbook.org/ 
  8. Daniel Jurafsky and James H. Martin, “Speech and Language Processing: An Introduction to Natural Language Processing, Computational Linguistics, and Speech Recognition”, 3rd  Edition draft, 2018
  9. Andrew Ng, “CS229 Lecture Notes“, Stanford University, Fall 2018 https://see.stanford.edu/materials/aimlcs229/cs229-notes1.pdf
  10. James Gareth, Daniela Witten, Trevor Hastie and Robert Tibshirani, “An Introduction to Statistical Learning with Applications in R“, 2nd Edition, Springer, 2021 https://hastie.su.domains/ISLR2/ISLRv2_website.pdf
  11. Richard Sutton and Andrew Barto, “Reinforcement Learning: An Introduction“, 2nd Edition, MIT Press, 2018
  12. Dimitri P. Bertsekas and John Tsitsiklis, “Neuro-Dynamic Programming”, Athena Scientific, Belmont MA, 1996
  13. Christopher Bishop, “Pattern Recognition and Machine Learning”, Springer 2006
  14. Tom Mitchell, “Machine Learning”, McGraw Hill, 1997 http://www.cs.cmu.edu/~tom/mlbook.html
  15. Charu C. Aggarwal, “Outlier Analysis”, Springer 2013 https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-1-4614-6396-2_1 
  16. Christoph Molnar, “Interpretable Machine Learning”, 2nd Edition, Munich, 2022  https://christophm.github.io/interpretable-ml-book/ 
  17. Leonida Gianfagna and Antonio Di Cecco, “Explainable AI with Python”, Springer 2021 https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-030-68640-6 
  18. Robert Hogg, Joseph McKean and Allen Craig, “Introduction to Mathematical Statistics“, 8th  Edition, Pearson Education, 2020
  19. Frank Kelly, “Reversibility and Stochastic Networks“, Wiley, 1979 http://www.statslab.cam.ac.uk/~frank/BOOKS/book/whole.pdf
  20. Sheldon Ross, “Applied Probability Models with Optimization Applications“, Dover, 1992
ΗμερομηνίαΔιαλέξη Διαφάνειες  
20/02/2024Μηχανική Μάθηση & Τεχνητή Νοημοσύνη, Ορισμοί Συνόλων Δεδομένων (Datasets), Διακριτικά (Discriminative) & Παραγωγικά (Generative) Μοντέλα, το ChatGPT, Επιβλεπόμενη Μάθηση, Linear & Logistic RegressionΑρχείο
27/02/2024Επισκόπηση Νευρωνικών Δικτύων, Κανόνας του Hebb, Ρύθμιση Παραμέτρων με Επιβλεπόμενη Μάθηση, Back Propagation AlgorithmΑρχείο
05/03/2024Μη Επιβλεπόμενη Μάθηση – Unsupervised Learning, 𝑲-Means Clustering, Ανάλυση Κυρίων Συνιστωσών – Principal Component Analysis (PCA), Self-Organizing Maps (SOM), AutoencodersΑρχείο
12/03/2024Μοντέλα Στατιστικής Μηχανικής, Κινητικότητα & Ισορροπία, Αλυσίδες Markov: Καταστάσεις, Εξισώσεις ΜεταβάσεωνΑρχείο
19/03/2024Προσομοίωση Monte Carlo Αλυσίδων Markov: (i) Αλγόριθμοι Metropolis & Metropolis-Hastings, (ii) Markov Random Fields, Ising Model, (iii) Προσομοιωμένη Ανόπτηση- Simulated Annealing, (iv) Gibbs SamplingΑρχείο
26/03/2024Παραγωγικά Μοντέλα μη Επιβλεπόμενης Μάθησης: (i) Μηχανή Boltzmann, (ii) Παραγωγικά (Generative) Στοχαστικά Νευρωνικά Δίκτυα, (iii) Generative Adversarial Networks (GAN)Αρχείο
02/04/2024Εφαρμογές Παραγωγικών Μοντέλων Boltzmann: (i) Restrictive Boltzmann Machine (RBM), (ii) Αντιφατική Απόκλιση (Contrastive Divergence Algorithm), (iii) Deep Belief Networks (DBN)Αρχείο
09/04/2024Ενισχυτική Μάθηση – Δυναμικός Προγραμματισμός: (i) Markov Decision Processes, (ii) Bellman’s Optimality Criterion, (iii) Αλγόριθμος Policy Iteration, (iv) Αλγόριθμος Value IterationΑρχείο
16/04/2024Ενισχυτική Μάθηση με Προσεγγιστικές Μεθόδους: (i) Μάθηση Χρονικών Διαφορών, TD Learning, (ii) Στοχαστικός Αλγόριθμος Q Learning, (iii) Κατανεμημένη Υλοποίηση Ενισχυτικής Μάθησης, (iv) Αλγόριθμος Bellman Ford, Δρομολόγηση BGP στο InternetΑρχείο

Skip to content